Lengoan bi partidu
Lazkanon izanik
Kantan gabe nola egon
ixilik?
Emakumea jarzen badira
nagusi
Ez gintezke iñola
sosegue bici
Gizon bi zituena
lotsaturik utzi
Koroi bat aurrezko luke
mereci
1885eko martxoaren 8an (gaur egungo emakumearen egunean)
emakume batek pilotan bi gizoni partudu bana irabazi ziela jasotzen duen Antonio
Zavalaren bertsoa.
Urrutia, J.M. eta Sagastizabal, J. (2009). Erraketistak –
Las raquetistas. Durango: Durangoko Arte eta Historia Museoa.
Hain harritzekoa al da emakume batek gizon bat garaitzea
pilotan? Hau bertso oso zaharra da, eta pentsa genezake garai haietako kontuak
direla, baina gaur egun ere jende asko harrituko litzatekeela iruditzen zaigu.
Hau emakumeek frontoietan duten presentzia txikiagatik da eta hori aldatu behar
dela iruditzen zaigu.
Horretarako, neskak frontoietan gaztetatik sartzea
iruditzen zaigu egokiena, eta arrazoi honegatik, 10-16 urte bitarteko
neskentzatzako pilota jarduerak antolatuko dituen irabazi asmorik gabeko
erakunde bat sortu nahi dugu. Proiektu hau besteetatik bereiziko duena, gazteek
aisialdirako eskaintza izatea da, izan ere, neska gazteek derrigorrez lehiatzea
beste eredurik ez daukate eta, agian, aisialdiko aukera izanez gero, entrenamendu
batzuetan izaten diren jarrera txarrak murriztuko lirateke. Emakume
helduen kasua ikusi besterik ez dago, aisialdiko kirola eta federatuaren artean
aukera dezakete, eta ez dira batere jarrera txarra aurkitzen.
Fernández, U. (2014). Emakume pilotariak: izaera, bizipen eta sentipenak.
Vitoria-Gasteiz: Euskal Herriko Unibertsitatea
Pilota beti izan da gizonezkoen kirol bat bezala hartuta (gogorra, bortitza, indartsua...) eta badaude beste kirol batzuk egokiagoak emakumeentzat, hori esan zuen Cagigal-ek. Guk hori aldatu nahi dugu, eta neskek ere frontoietan lekua izatea.
Ramírez, G., Piedra de la Cuadra, Joaquín. (2011). Análisis de la obra de José María Cagigal en relación con el concepto de mujer y su inclusión en el deporte. Apunts. Educación Fisica y Deportes, 105 (3), 67-72. https://idus.us.es/xmlui/bitstream/handle/11441/39297/An%E1lisis_de_la_obra_de_Jos%E9_Mar%EDa_Cagigal_en_relaci%F3n.pdf?sequence=1
Mundu honetan apur bat sartzeko, hona hemen emakumeen pilotan aditu batekin eginiko elkarrizketa, buruari bueltak emanarazteko modukoa:
